Oleśnica obywatelska - odpowiedź przewodniczącego RM

Wczoraj poznałem zdanie Przewodniczącego Rady Miasta Oleśnica na temat inicjatywy obywatelskiej w Oleśnicy. Po przeczytaniu jego odpowiedzi złapałem się za głowę...

Pan Przewodniczący napisał:

"Samorząd w swoich działaniach i celach uwzględnia ideę społeczeństwa obywatelskiego. Tworzenie specjalnych mechanizmów do  wnoszenia tylko uchwał, przez obywateli miasta uprawnionych do głosowania, byłoby działaniem ograniczającym funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego. W Oleśnicy na podstawie istniejących uregulowań prawnych istnieje taka możliwość w zakresie wnoszenia projektów uchwał. Radni zobowiązani są do utrzymywania stałej więzi z mieszkańcami. W dotychczasowej praktyce zgłaszano za pośrednictwem radnych wiele zmian do stanowionych uchwał lub ich projektów."

Doprawdy, nowatorskie poglądy przedstawia Pan Przewodniczący. Albo ja nie nadążam za logiką, zaprezentowaną przez Pana Przewodniczącego, albo Pan Przewodniczący nie rozumie (lub nie chce zrozumieć) o co w tej całej idei społeczeństwa obywatelskiego chodzi...

Z niedowierzaniem przeczytałem słowa Pana Przewodniczącego, w których mówi, że wprowadzanie dodatkowych zapisów prawnych, zwiększających uprawnienia mieszkańców w zakresie stanowienia prawa są "działaniem ograniczającym funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego"! Całkiem zgrzebny łamaniec myślowy, tyle że nieprawdziwy.

Nie po to obywatelska inicjatywa uchwałodawcza jest nazywana OBYWATELSKĄ, by ograniczać funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego! Dla przypomnienia: encyklopedyczna definicja społeczeństwa obywatelskiego to "społeczeństwo charakteryzujące się aktywnością i zdolnością do samoorganizacji oraz określania i osiągania wyznaczonych celów bez impulsu ze strony władzy państwowej". Wprowadzenie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej miałoby na celu zwiększenie aktywności i świadomości samorządowej, a więc budowanie społeczeństwa obywatelskiego, a nie jego niszczenie.

Co do utrzymywania przez radnych stałej więzi z mieszkańcami... Pan Przewodniczący raczył się wykazać tutaj niezłym poczuciem humoru. Twarda rzeczywistość pokazuje jak dobrze wywiązują się oni z tego zobowiązania. Niedługo będę miał okazję napisać coś o tym... Wystarczy wspomnieć, że na moją wiadomość o Oleśnicy obywatelskiej, wysłaną bezpośrednio do każdego z radnych, zareagowało 3 (dosłownie: trzech) z nich!

Korespondencja z Panem Przewodniczącym trwa. Mam nadzieję, że niedługo będę mógł przedstawić nowe fakty w tej sprawie...

Oleśnica obywatelska

Inicjatywa uchwałodawcza to prawo do zgłaszania projektów uchwał pod obrady Rady Gminy (Miasta), które po ewentualnym przegłosowaniu i zatwierdzeniu stanowią element prawa miejscowego. O tym, komu przysługuje to prawo, stanowią odpowiednie zapisy w statucie gminy (miasta) lub w regulaminie określającym organizację wewnętrzną rady. W przypadku Oleśnicy takim dokumentem jest Regulamin Rady Miasta z dnia 29. kwietnia 2003 roku. Według niego inicjatywa uchwałodawcza przysługuje Burmistrzowi, komisjom stałym Rady Miasta, klubom radnych oraz poszczególnym radnym. Najczęściej z przysługującego mu prawa korzysta Burmistrz i to on jest autorem większości projektów uchwał zgłaszanych pod obrady.

W ostatnim czasie w całym kraju daje się zaobserwować trend, w którym coraz więcej Rad Gmin i Miast przyznaje takie prawo również swoim mieszkańcom. Rady wielu miast, w tym tak dużych, jak Warszawa, Katowice, Szczecin, Opole, czy też tych mniejszych jak Czeladź, Świebodzice i Osielsko, wprowadziły zmiany do miejskich statutów, umożliwiające grupie mieszkańców przedkładanie projektów uchwał w sprawach najbardziej dla nich istotnych. Bardzo pozytywny przykład dał wiceburmistrz Tomaszowa Mazowieckiego, który sam wystąpił z pomysłem wprowadzenia obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, by zwiększyć świadomość samorządową mieszkańców oraz wzmóc ich aktywność.

Uzasadnienia obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej należy szukać w Ustawie Zasadniczej. Oto bowiem art. 118 ust. 2 Konstytucji RP mówi, że grupa 100 000 obywateli może wystąpić z inicjatywą ustawodawczą i skierować je pod obrady Parlamentu. Byłoby rzeczą niezrozumiałą, gdyby obywatele mieli możliwość składania ustaw do Sejmu, a byliby pozbawieni możliwości zgłaszania projektów uchwał, stanowiących prawo lokalne, w miastach, w których żyją i mieszkają. A właśnie taki stan prawny wciąż obowiązuje w Oleśnicy.

Niniejszym tekstem pragnąłbym zainteresować wszystkich mieszkańców naszego miasta, a przede wszystkim oleśnickich radnych, instytucją obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej oraz otworzyć debatę na temat budowania w naszym mieście społeczeństwa obywatelskiego, w którym każdy z mieszkańców miałby możliwość wpływania na najważniejsze decyzje podejmowane w naszym mieście i często dotyczące bezpośrednio jego samego. Moim zdaniem, dzięki wprowadzeniu zapisu o obywatelskiej inicjatywie uchwałodawczej do obowiązującego regulaminu Rady Miasta, mieszkańcy mogliby bezpośrednio wpływać na prace samorządu terytorialnego, co z kolei mogłoby pozytywnie wpłynąć na zainteresowanie mieszkańców czynnym udziałem w życiu lokalnej społeczności oraz budowaniem poczucia wspólnoty i odpowiedzialności za miasto.

Damian Siedlecki

PS. Osoby zainteresowane wstępnym projektem stosownej uchwały zapraszam do bezpośredniego kontaktu mailowego: siedlaq@gmail.com.